තිසා වැව ඉස්මත්තෙන් මෝදු වූ පුන් ස`ද හාත්පස ආලෝකවත් කරමින් බැබළෙයි. රජවාසල නිහ`ඩය. විටින් විට මහ වාසල ගෙමිදුලෙහි ඇවිද යන රාජපුරුෂයෝ තම විමසිලිමත් දෙඇස් හාත්පස යොමු කරති. ඡායාවක වෙනසක් පවා ඔවුන්ගේ තීක්ෂණ ඇස්වලට නතුවන්නේ නිරායාසයෙනි.
කෙමෙන් කෙමෙන් කාලය ගෙවී යයි. මෙතෙක් සිය අනේක විවිධ ස්වර්ණාභරණයෙන් විරාජමානව සිටි මහ රජු වඩාත් සැහැල්ලූ ඇ`දුමකින් සැරසී සිය අග බිසව සිටින කුටිය වෙත යාමේ අපේක්ෂාවෙන් එළියට බැස්සේය. සිරිපොද වැස්ස හාත්පස පැතිර යද්දී ඔහු කඩිනම් ගමනින් සිය චර පුරුෂයන් ද සමඟ බිසෝ මාළිගයට යන්නට විය.
 

මේ ගමනේ විශේෂත්වයක් තිබේ. රජු තම අග බිසව හමුවට මාස ගණනකින් එහි ගොස් නැත. රජු එහි යන විට බිසවගේ මාළිගයේ මද ආලෝකයක් දක්නට ඇත. මලානික පහන් එළියකින් බිසවගේ යහන් ගැබ ආලෝකවත් වී තිබේ.

පිටත සිටි සේවිකාවක රජු දැක මහත් කලබලයට පත්ව අග බිසවගේ කුටිය වෙත දිව ගියාය. රජු ඇය පසු පසින් කඩිනම් ගමනින් එහි යන විට ඇතුලතින් ඇසෙන සිනා හ`ඩ තව තවත් උස්ව නැගෙයි. රජු මදක් වික්ශිප්තව බලා සිටියි. බිසවගේ සිනා හ`ඩත් තවත් පුරුෂයකුගේ සිනා හ`ඩත් ඇගේ යහන් ගබඩාවෙන් ඇසෙමින් තිබේ.
sdgcb
ෙදාර විවර කළ මහරජු වහා එහි ඇතුළු විය. පුදුමයකි. රජු සමඟ ඉතා සමීපව කටයුතු කරන අමාත්‍යවරයෙක් රජුගේ අග බිසව සමඟ යහන් ගබඩාවේය. වහා කි‍්‍රයාත්මක වූ රජු රාජපුරුෂයෝ කැඳවීය. අමාත්‍යවරයා අත්අඩංගුවට ගැණිනි. බියෙන් මුසපත්ව කිසිවක් කර කියාගත නොහැකිව බලා සිටින අග බිසව දෙස රවා බැලූ මහරජු කිසිවක් නොකියාම පිටව ගියේ කෝපයෙන් වෙව්ලමිනි.

රජුගේ නියෝගය මත අමාත්‍යවරයා රහසිගත කුටියක සිරකෙරිණි. අග බිසවට යළි කිසි දිනක සිය කුටියෙන් එළියට එන්නට ඉඩ ලැබුණේ නැත.
අත්‍යවශ්‍ය කටයුත්තකට රජු හමුවීමට බව කියමින් පොහෝ දිනයේ මාළිගාවට පැමිණි අමාත්‍යවරයා යළි නිවසට නොපැමිණීම ගැන ඔහුගේ බිරි`දත් දරුවෝත් කලබලයට පත්ව සිටියහ. අමාත්‍යවරයාට වූ දෙයක් කිසිවෙකු දන්නේ නැත. ආහාර නොමැතිව කුසගින්නේම මියගිය අමාත්‍යවරයාගේ සිරුර හොර රහසේම මාළිගාවෙන් ඉවත් කැරිණි. අමාත්‍යවරයාගේ මරණය කිසි දිනෙක හෙළිවූයේ නැත.


කිසිදා තම අග බිසව හමුවීමට නොගිය මහ රජු තමන්ගේ සිත්ගත් අන්තඃපුර බිසවක් දිගටම ඇසුරු කළේය. රජු අග බිසවගෙන් ඈත්වීමත් අමාත්‍යවරයාගේ හදිසි අතුරුදන්වීමත් කාලයේ වැලි තලාවෙන් වැසී ගියේය. දින සති මාස අවුරුදු  වී අවුරුදු දහසකට වැඩි කාලයක් ගෙවී ගියේය. නමුත් මළවුන් කිසිදා බොරු නොකියන්නේය යන වදන යළිත් ප‍්‍රත්‍යක්ෂ කරමින් මේ අභිරහස ගාල්ලේ නිවසකින් සාක්ෂි සහිතව ඉදිරිපත් වන්නට විය.

ඒ ගුරු ගෙදරකිනි.
අපි ඔහුට සිසිර යැයි කියමු. සිසිරට පාසල් වියේදීම පෙම්වතියක් සිටියාය. තම නිවස ආසන්නයේම නිවසක යුවතියක වූ ඇය සමන්මලීය. මේ දෙදෙනාගේ ආදරයට නිවෙස්වලින් ද ආශිර්වාද ලැබුණේ ඔවුන් දෙදෙනාම එකට අධ්‍යාපනය ලැබූ නිසාවෙනි. එකම විශ්වවිද්‍යාලයකට ගිය ඔවුන්ට එකම වර්ෂයේදී ගුරු පත්වීම් ලැබිණි. ඒ එකිනෙකට ආසන්න වූ පාසල් දෙකටය.

සිසිරගේත් සමන්මලීගේත් විවාහය ජයටම සිදුකැරිණි. සමන්මලීගේ පියාගේ ත්‍යාගය වූයේ අලූතෙන් ඉදිකළ නිවසකි. මේ දෙදෙනා එහි පදිංචි වූහ. එහෙත් ඒ කැදැල්ලේ සතුට පැවතියේ ටික දිනක් පමණි. සමන්මලී සිසිර සමඟ අඹු සැමියන් සේ සිටීම ටිකෙන් ටික ප‍්‍රතික්ෂේප කරන්නට වූවාය. එකිනෙකා හා බැ`දුණු ආදරයෙන් වසර දහයක් පමණ ඇසුරු කර විවාහපත් වූ මේ යුවළගේ සතුට පෑල ෙදාරින් පළා ගියේය.

හිසරදය, කැරකිල්ල, ඇ`ගපත රිදීම, අද අසනීපයි වැනි වදන් කියා සමන්මලී තම සැමියාගෙන් නිතර නිතර ඈත් වූවාය. මේ යුවළට දරුවකු නොමැතිවීම ගැන මාපියන් ප‍්‍රශ්න කරද්දී සිසිර සහ සමන්මලී නිහඬ වූහ.

මේ අතර සිසිරගේ දුර ඥාති සොයුරියක් හදිසියේම සිසිරගේ පාසලකට ගුරුවරියක ලෙස පැමිණියාය. ඇය රෝෂිණීය. රෝෂිණී සමන්මලීටත් වඩා හැඩකාරියකි. කොළඹ හැදුණු වැඩුණු ඇය වඩාත් සමාජශීලී යුවතියකි. අවිවාහක තරුණියක වූ ඇය නතර වූයේ සිසිරගේ අම්මාගේ නිවසේය.

තම පාසලට ආ රෝෂිණී නංගීට සිසිර බොහෝ උදව් කළේය. කොළඹින් ආ රෝෂිණී ගුරුතුමිය පාසලේ සිටි අනෙක් ගුරුවරියන්ට වැඩිය ඇල්ලූවේ නැත. නිතර අ`ගර ද`ගර පාමින් ඉ`ගි මරමින් කතා කරන ඇයගේ මුකුළුව බොහෝ් දෙනෙක් ප‍්‍රතික්‍ෂේප කළහ. ඒ නිසාම ඇයට පිහිටට සිටියේ සිසිර පමණි.
සමන්මලී රෝෂිණී ප‍්‍රතික්‍ෂේප කළේ නැත. විශ්වවිද්‍යාලයට යන කාලයේදී ද තමන්ට වඩා වසර දෙකකට පමණ පසු කණ්ඩායමක විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යාවකව සිටි රෝෂිණී හ`දුනන සමන්මලී රෝෂිණීට සිය නිවසේම නවාතැන් දුන්නාය.

සිසිර සහ රෝෂිණී එකිනෙකා හා වැඩි වැඩියෙන් සමීපවීම බොහෝ ගුරුවරු දැක්කේ ඔවුන් දෙදෙනා වරදේ බැෙ`දන අයුරිනි. කෙසේ වෙතත් මේ සම්බන්ධය ටිකෙන් ටික වඩාත් සමීප වෙද්දී ඔවූහු වරදේ බැඳුනහ. සමන්මලී ලිංගික සම්බන්ධතා ප‍්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙන් සිසිර රෝෂිණී වෙත තල්ලූ වී ගියේය. ඔහු එය තම සිතින් සාධාරණීකරණය කරගත්තේ සමන්මලීට සිතින් බැණ වදිමිනි. එසේ වුවද මෙය කිසිවකු පිටතට පෙන්නුවේ නැත.

සමන්මලීට ද මේ ගැන ඉව වැටී තිබිණි. ඇයට බොහෝ දෙනා ඒ ගැන කියා සිටියාය. සමන්මලීගේ අම්මාත් තාත්තාත් පැමිණ ඒ
ගැන සිය දියණියට අවවාද කළහ. ඒත් ඇය ඒ කිසිවකට කන් දුන්නේ ද නැත.

මාස කිහිපයක් මේ ආකාරයෙන් ගෙවී යද්දී හදිසියේම රෝෂිණී වෙනත් භාෂාවකින් කතා කරන්නට වූවාය. මේ භාෂාව සිංහල බස හා බොහෝ සමාන වුව ද තේරුම් ගැනීම අපහසුය. තතු දන්නවුන් කීවේ රෝෂිණීට යම් ආවේෂයක් පැමිණ ඇති බවයි. එය පිරිමි කටහ`ඩකි. ගැඹුරු පිරිමි කටහ`ඩකින් ඇය කතා කරන්නේ භූතයකුගේ බලපෑම හේතුවෙන් යැයි සිතූ සමන්මලී තම සැමියා සිසිර සමඟ එක්ව ප‍්‍රදේශයේ ගුරුකම් දන්නා අයකු වෙත රැුගෙන ගොස් නූල් බැන්ද වූහ. ටික දිනක් සුපුරුදු පරිදි සිටි රෝෂිණී යළිත් අමුතු බසකින් කතා කරන්නට වූවාය.

ඇය හිටි හැටියේ පිරිමියකු සේ කටයුතු කරමින් පවසන්නේ තමන් අනුරාධපුරයේ රජ මාළිගාවේ දී මරා දැමූ සෝරථ නම් අමාත්‍යවරයකු බවයි.

”මම සෝරථ, රජ්ජුරුවෝ මාව කුටියක හිරකරලා මරා දැම්මා. මට කන්න නොදී මැරුවේ. අන්තිමේ දී මගේ සිරුර කාටත් හොරා තිසා වැව ළ`ග වළ දැම්මා. මම හැම ආත්මයකම මේ රජ්ජුරුවන්ගෙන් පළිගන්න එනවා. දැන් මේ මගේ වාරය.” රෝෂිණීගේ සිරුරට ආරූඪ වී සිටින සෝරථ නම් අමාත්‍යවරයා පවසයි.
ඔහු පවසන්නේ තම අග බිසව තනිකර ඇය පිළිකුල් කරමින් අන්තඃපුර බිසවක් ළ`ගින් ඇසුරුකරමින් සිටි රජු තමන් මරා දමා අනුරාධපුර රජ මාළිගයේ අග බිසව තනිකැර දැමූ බවයි.  ඔහු පවසන්නේ කුසගින්නේ මියගොස් භූත ආත්මයක වසර දහසකට වඩා කාලයක් එක දිගට දිවි ගෙවන තමන්ට පෙර ආත්මය මතක ඇතත් රජුත් ඔහුගේ අග බිසවත් ආත්ම ගණනාවක් උපත ලබා ඇති බැවින් ඔවුන්ට ඒ භවය අමතක වී ගොස් ඇති බවයි.

3

සෝරථ අමාත්‍යවරයා ලෙස සිටි වත්මන් භූතයා පවසන්නේ එකල රජු සිය අග මෙහෙසිය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරමින් අන්තඃපුර බිසවක් කෙරෙහි යොමු වූ බැවින් අග බිසව තමන් හා අනියම් සම්බන්ධතාවක් පැවැත්වූ බවයි. එය පොහෝ දිනක දී රජුගේ අතටම අසුවීමෙන් තමන්ට කුසගින්නේම මියයාමට සිදුවූ බව ද මේ භූතයා අතීත අනුරාධපුරයේ භාවිත කළා යැයි කියන අමුතු බසකින් කතා කරමින් පවසයි. මේ භාෂාව තේරුම් ගැනීම පවා අපහසු කාර්යයකි.

එදා රජු අද සිසිරය. භූතයා පවසන්නේ අතීතයේ තමන්ව කොතෙක් ප‍්‍රතික්ෂේප කළ ද රජු හා ආලයෙන් බැ`දී සිටි අග බිසව දැන් ඉපද සිටින්නේ රෝෂිණී ලෙස බවය. එදා රජුට පිටුපා සෝරථ සෙනෙවියා හා සබ`දකම් පැවැත්වීමේ වරද හේතුවෙන් ආත්ම ගණනක් ඇයට එදා රජු හමුවුව ද විවාහ වීමට නොලැබුණු බව ද සෝරථ කියයි. එදා රජු අන්තඃපුර ස්ති‍්‍රයකට ඇති කැමැත්ත හේතුවෙන් තම අග බිසව ප‍්‍රතික්‍ෂේප කිරීමේ පාපයේ ප‍්‍රතිඵලය වී ඇත්තේ උපදින ආත්මයක් ආත්මයක් පාසා තවමත් ඔහු සිය බිරි`දගෙන් ප‍්‍රතික්‍ෂේප වීමයි.

සෝරථගේ මේ කතාව සමන්මලී ද අදහාගත නොහැකිව අසා සිටියාය. සිදු වූ සියල්ල දැන් සියලූදෙනා හමුවේ නිරාවරණය වී ඇත.

සැමියා හා සම්බන්ධතා නොපවත්වමින් ආගමික කටයුතුවලට නැඹුරුවෙමින් සිටි සමන්මලී තවදුරටත් තම සැමියා සිසිරට හා ඔහුගේ අනියම් බිරි`ද වී සිටින රෝෂිණීට ඉඩ දී පසෙකට වූවාය. සමන්මලීගේ පියා ඉදිකළ නිවසේ අඹු සැමියන් වී සිටින්නේ එදා අනුරාධපුරයේ රජු හා බිසව ලෙස සිටියා යැයි කියන සිසිර හා රෝෂිණීය. එදා සිය අග බිසව ප‍්‍රතික්‍ෂේප කළ වරදට සිසිරට ද`ඩුවම් වි`දින්නට වීමේ ප‍්‍රතිඵලය වූයේ සමන්මලී තනි වීමයි. නමුත් ඒ ඇයගේම කැමැත්තෙනි.

මෙසේ තවත් මාස ගණනක් ගෙවී ගියේය. සෝරථ අමාත්‍යවරයා ද විටින් විට එදා අග බිසව වූ රෝෂිණීගේ සිරුරට අරක්ගෙන මදවේලාවක් ෙදාඩව ෙදාඩවා සිට නැවත ආපසු යයි.

මෙය කොතෙක් ඉවසා සිටිය ද සමන්මලීට තවදුරටත් දරාගත නොහැකි වූවාය. අවසානයේ ඇය තම මානසික අසහනයට පිළියම් සොයා කරාපිටිය ශික්ෂණ රෝහලේ විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය රූමි රූබන් මහතා හමුවට ගියාය.









එම තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය රූමි රූබන් මහතා මෙලෙස විග‍්‍රහ කළේය.

”මෙය ඇත්තටම රජ කතාවක් නොවෙයි. සෝරථ කියා භූතයෙක් නැහැ. මේ වගේ දේවල් අපේ සංස්කෘතියේ පවතිනවා. ඒ වගේ ම එවැනි දේ අපි කතාන්තර ලෙස අසා ඒවා යටිසිතේ තැන්පත්ව තිබෙනවා. විටින් විට එවැනි දේ මතුවිය හැකියි. මුලින්ම වරද සිදුව තිබෙන්නේ සමන්මලී අතින්. ඇය විශාදය කියන රෝග තත්ත්වයෙන් පෙළුණු නිසා තමන්ගේ සැමියා සමඟ ලිංගිකව එක්වීම ප‍්‍රතික්‍ෂේප කළා. එහි ප‍්‍රතිඵලය වූයේ සැමියා වෙනත් යුවතියක් වෙත ඇඳී යාම. ඒ ස`දහා රෝෂිණීට අවස්ථාව ලැබෙනවා. සමන්මලී තමන්ගේ රෝගී තත්ත්වය තේරුම් ගත්තේ නැහැ. ඒ නිසා ඇය ප‍්‍රතිකාර නොගෙන සිසිරට හා රෝෂිණීට ඉඩ දී බලා සිටියා.

රෝෂිණී නැවතී සිටියේ සිසිර හා සමන්මලී දෙදෙනාගේ නිවසේ. ඇයගේ සිතේ ඇයටත් නොදැනීම ඇතිවූ තත්ත්වයක් තමයි මතුවන්නේ. ඇය සිසිරට ආලය කරනවා. ඒ අතර සමන්මලී කියන නීත්‍යනුකූල බිරි`ද මේ සම්බන්ධයට විරුද්ධත්වයක් නොපෙන්නුවත් ඇය සිටීම රෝෂිණීට කරදරයක්. ඒ නිසා මේ රජ කතාව ඇතැම් විට රෝෂිණී හිතාමතාම ගොතා සැලසුම් සහගතව ඉදිරිපත් කළ දෙයක් වෙන්නත් පුළුවන්. නැතිනම් ඇගේ අවශ්‍යතාව අනුව ඇගේම යටි හිතෙන් උපන් කාන්තාවක් වෙන්නත් පුළුවන්. මේ ආවේෂය ආවේ ඇගේ පාලනයකින් තොරව විය හැකියි. කෙසේ වෙතත් ආවේෂයට බ`දුන් වන්නේ පරලවීම කියන මානසික රෝගය හේතුවෙන්. මේ ආවේශය විසින් අපූරු කතාවක් පිළිබිඹු කරනවා. නමුත් මෙය මානසික රෝගයක්. අප එයට ප‍්‍රතිකාර කළා.

සමන්මලීට විශාදය තත්ත්වයට ප‍්‍රතිකාර කිරීමෙන් පසු ඇය යථා තත්ත්වයට පත්වුණා. සිසිරව ලිංගිකව ප‍්‍රතික්ෂේප කළ ඇය දැන් සිසිර සමඟ ඉතා සතුටින් කල්ගත කරනවා. රෝෂිණීට ප‍්‍රතිකාර ලබාදීමෙන් පසු ඇය දැන් මේ නිවසින් ඉවත්ව ගොස් පසුව ගුරුවරියක ලෙස වෙනත් රටක සේවයට ගියා. ඒ නිසා දැන් සිසිර හා සමන්මලී දෙදෙනා ඉතා සතුටින් කල්ගත කරනවා.
පිටසක්වළින් අපේ ලෝකයට පිවිසෙන යානා පිළිබඳව වඩාත් හොඳ අත්දැකීම් ඇත්තේ ගුවන් නියමුවන්ටයි මේ ලිපියෙන් කතා කරන්නේ මෙලොව ගුවන් නියමුවන්ගේ  පිටසක්වළ යානා පිළිබඳ අත්දැකීම් කිහිපයකි.

වාර්තා වී ඇති පිටසක්වළ යාත‍්‍රා පිළිබඳ අපේ ගුවන් නියමුවන්ගේ ප‍්‍රථම අත්දැකීම ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලබාගත් වකවානුව වෙයි. 1948 ජූලි මස 24 වැනිදා මෙම අපූරු අත්දැකීම උරුම වූයේ ඇමෙරිකානු ගුවන් හමුදාවේ කපිතාන් ක්ලැරන්ස් චිලී සහ ගුවන් නියමු ජෝන් බී විටඞ්ය.
ඔවුන් පැදවූ ඞී.සී. 3 ගුවන්යානය ඇට්ලන්ටා සිට ඇලබාමා බලා යාත‍්‍රා කරමින් තිබුණි. වෙලාව පාන්දර දෙකයි හතළිස් පහවීය. අහසේ තමා ඉදිරියෙන් ඇති ආලෝක ධාරාව කපිතාන් ක්ලැරන්ස් සසල කළේය. ‘‘මොකක්ද මේ ආලෝකය’’ ඔහු තම සගයාගෙන් විමසීය.
‘‘මාත් මේ ඔබෙන් විමසන්න හැදුවා විතරයි’’ ජෝන් පිළිතුරු දුන්නේය.
‘‘එය අපේ පැත්තටයි එන්නේ......’’
යානය යාත‍්‍රා කරමින් තිබුණේ මහපොළවේ සිට අඩි පන්දහසක් ඉහළිනි.
අසාමාන්‍ය හැඩයක් ඇති අඩි හාරසීයක් තරම් දිග යානයක් දෙදෙනාට පැහැදිලිව දක්නට හැකිවිය. එය හැඩයෙන් සමානවූයේ සිගරට්ටුවකටය.
‘‘ඒක යානයක්මයි...... අත්තටු පිහාටු කිසිවක් නැහැ. හරියටම සිගරට්එකක් හැඩය ඇති..... ලොකු විශ්කම්භයක් තියෙන අඩි හාරසියයක් තරම් දිග යානයක්. යානය දෙපැත්තේ ජනෙල් කවුළු පෙලක් තිබුණා.... එය පැහැදිලිව අප දුටුවා...... සුදුම සුදු ආලෝකයක් ඉන් විහිදුනා...... ඒ ආලෝකයෙන් අපි ජනෙල් පෙල දුටුවා...... යාත‍්‍රාව යටින් විහිදුනේ ගන නිල් ආලෝකයක්......’’
1940 දශකයත් 1950 දශකයත් පිටසක්වළ යානාවන් හමුවීමේ සිද්ධීන් ඇමෙරිකානු ගුවන් නියමුවන් නිතර නිතර වාර්තා කළ අවස්ථා උදාවීය. ඒ සමගම ඇමෙරිකානු යුද නිලධාරීන් විසින් වෙළෙඳ සමාගම්වල ගුවන් නියමුවන්ගේ පිටසක්වළ යානා සමඟ ඇතිවෙන අත්දැකීම් පිළිබඳ නිදහසේ කතා කිරීමේ වාරන නියෝගයක් ඇති කළෝය.
මේ තහංචිය ඇමෙරිකාවට පමණක් සීමා වූ අතර කැනඩාවේ ගුවන් යානයක් 1966දී අත්වින්ද එක්තරා සිද්ධියක් ලොව පුරා පතළවිය. ඞී.සී. 8 යානය මේ සිද්ධියට මුහුණ දෙන අවස්ථාවෙහි මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 35000ක් ඉහළින් පියාසර කරමින් තිබුණු අතර යානය පේරු සිට මැක්සිකෝව බලා පියාසර කරමින් තිබිණි. කපිතාන් රොජර් මිල්බෑන්ක් පමණක් නොව ඔහුගේ සහයකයා ඇතුළු කාර්ය මණ්ඩලයම මේ අපූරු අත්දැකීම බෙදා ගත්හ. යානාව ඉදිරියෙන් දිස්වූ ආලෝක දෙකක් කෙමෙන් ඇතට විදින ආලෝක දෙක්ක බවට පත්වී වී අකුරේ හැඩයට යානය ඉදිරියට ආලෝක ධාරාව යොමු කළේය.
‘‘ඒ ආලෝක ධාරාව අපේ ගුවන් යානයට තව තවත් සමීප වී ගුවන් යානාවට ඉහළින් යානයේ වම් පස පිහාටුවට ඉහළින් දිස්වුවා..... එදා හොඳින් හඳ එළිය තිබුණු රාත‍්‍රියක් නිසා මේ ආලෝකය විහිදවූ යානයේ යම් හැඩයක් දකින්නට අපට හැකිවුවා. අපේ යානයට ඉතාම සමීපව විනාඩි කිහිපයක් තිබී යානය ගමන්කර අප පසු පසට නොපෙනී ගියා.....’’ කපිතාන්වරයා මැක්සිකෝ නිලධාරීන්ට තම අත්දැකීම නිල වශයෙන් පැමිණිලි කළ අතර පිටසක්වළ යානා පිළිබඳ අත්දැකීම් අතර එම පැමිණිල්ල අදත් සුරක්‍ෂිතවී තිබේ.
1954 කැනේඩියානු ගුවන් නියමුවකුගේ අපූරු පිටසක්වළ යානා අත්දැකීමක් ‘‘ඩන්ටාරියෝ ඬේලි ප්‍රෙස්’’ නම් පුවත්පත වාර්තා කළේය.
මේ සිද්ධිය ද ගුවන් නියමු ප‍්‍රැන්සිස් බොයිඞ් පමණක් නොව, ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලයම අත් විඳ ඇත. ජූලි 06 වැනිදා සිදුවූ මේ අත්දැකීම පිළිබඳ මේ පුවත්පත කතුවැකියක්ද පල කළෝය.
ඔහු පවසන ආකාරයට විශාල මවු යානයක් සහ උපයානා හයක් ඔවුන්ට දැක ගත හැකිවී ඇත. විනාඩි දහ අටක කාලයක් තිස්සේ මේ යානා දකින්නට බොයිඞ් සහ පිරිසට හැකිවී තිබේ. මේ විනාඩි දහ අටක කාලය තුළ ඔවුන්ගේ යානය සැතපුම් අසූවක් තරම් දුර පියාසර කර ඇත.
‘‘මේක අපූරු අත් දැකීමක්...... මං විතරක් නොවෙයි මගේ පිරිසම දැක්කා...... ඔවුන් අපට අන්තරා කාරී පිරිසක් වීමට නොහැකියි. ඔවුන්ගේ යානා අපේ තොරතුරු සොයනවා විනා ආක‍්‍රමණ ශීලී නොවේ යැයි මගේ හිතට ආවා..... යි බොයිඞ් සඳහන් කර ඇත.
1970 දී බි‍්‍රතාන්‍ය ගුවන්යානාවක් පෘතුගාලයේ ලිස්බන් නුවර ඉහළින් පියාසර කරද්දී මේ අත් දැකීමට පාත‍්‍රවීය. ඔහුගේ ගුවන් යානය අසලින් පියාසර කරන නන්නාඳුනන යානයක් පිළිබඳ සංඥාවක් ඔහුගේ යානයට ලැබුණි. එයාර් ට‍්‍රැෆික් පාලක මැදිරියෙන් නිකුත් කළ මේ නිවේදනය ඔහු සසල කළේය. ඒ සමගම ඔහු තම සහයකයන් වහාම දැනුවත් කළේය.
මොහොතකින් ඔහු දුටුවේ ආලෝක ධාරා විහිදුවන සිගරට්ටුවක හැඩයගත් යානයක් තම යානය අසලින්ම පියාසර කරන බවයි. ගුවන් නියමුවා හා කපිතාන්වරයා තමා ජීවිතයේ ප‍්‍රථම වතාවට අත්දකින පිටසක්වළ යානයේ අත් දැකීම ගුවන් යානයේ මගීන් සමඟ බෙදා හදා ගන්නට කල්පනා කළේය. ඔහු යානයේ ශබ්ද විකාශන සේවාවෙන් මගීන් අමතා කතා කළේය.
‘‘මිත‍්‍රවරුණි..... ඔබට අසම සම අත් දැකීමක් අත් විඳින්නට වරමක්.... කරුණාකර යානයේ වම් පස බලන්න..... ඔබට දකින්නට ලැබෙන්නේ පිටසක්වළින් පැමිණි නාඳුනන යානාවක් විය යුතුමයි...... මං හිතුවා මේ අත්දැකීම ඔබ සමඟ බෙදා ගන්නට....’’ ගුවන් යානයේ සියලූම මගියෝ.... කපිතාන්වරයාගේ පණිවිඩයත් සමඟ පිබිදී මේ අසාමාන්‍ය අත්දැකීම ලබා ගත්හ. වැඩිම සංඛ්‍යාවක් එකවර අහසේදී දුටු නාඳුනන යාත‍්‍රාව මෙය බවට ලෝක වාර්තාවක් තබා ඇත. ගුවන් මගීන් මිශ‍්‍ර හැඟීම් වලින් මේ අත්දැකීම් බෙදා ගත්හ. බිය සතුට සැකය අසහනය ත‍්‍රාසය යන හැඟීම්වලින් මගියෝ අත්දැකීම් ලදහ.
1979 දී ස්පාක්‍ද්ක්‍ද මගී ගුවන් යානයකට නාදුනන පිටසක්වළ යානයක් සමඟ වෙනත් ආකාරයක අත් දැකීමකට මුහුණ දීමට සිදුවීය. එම රාත‍්‍රියේ මෙම මගී යානය ලිබියාවේ සිට ස්පාක්‍ද්ක්‍ද ප‍්‍රධාන නගරය වෙත පියාසර කරමින් තිබිණි. යානය සිටියේ මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 24000ක් ඉහළිනි.
ආලෝක ධාරා ගුවන් යානය පියාසර කරමින් සිටි දිසාවෙහි ඉදිරියෙන් මතුවෙනු කපිතාන්වරයා දුටු අතර පාලක මැදිරියට වහා දන්වා සිටියේය. මේ ආලෝකය ගුවන් යානයට කෙළින් ප‍්‍රතිවිරුද්ධව වේගයෙන් ඉදිරියට එන බව කපිතාන්වරයා වහාම වාර්තා කළේ මහත් කලබලයෙනි. කපිතාන් වරයා වහා ආරක්‍ෂක විධි ක‍්‍රියාත්මක කොට මගීන් දැනුවත් කරමින් කඩිනම් ක‍්‍රියාමාර්ග ගනිමින් යානය ධාවනයවන මාර්ගය ක්‍ෂණයකින් වෙනස් කළේ ගැටීම වැළැක්වීම සඳහාය. මේ සිද්ධිය රෙඩාර් යන්ත‍්‍රවල පැහැදිලිව සටහන් විය.
එපමණක් නොව මහපොළවේ සිට දහස් සංඛ්‍යාත පිරිසක් මේ සිද්ධිය නිරීක්‍ෂණය කිරීම විශේෂ සිද්ධියකි. මේ යාත‍්‍රාව තව දුරටත් ගුවන් යානයට හිරිහැර කරන්නට විය. රාඩා යන්ත‍්‍රවල මේ තත්වය සටහන් වෙත්ම ප‍්‍රහාරක ජෙට් යාත‍්‍රා දෙකක් ගුවනට පිටත්කර යැවීමට සූදානම් විය. නාඳුනන පිටසක්වළ යාත‍්‍රාව ගුවන් යානයට හිරිහැර කිරීම මඟහැර නොපෙනී ගියේ ප‍්‍රහාරක ජෙට් යානා යැවීමත් සමඟය.

ආචාර්ය නිමල් සේදර
සිහින් සිරුරකට හිමිකම් කියන්නට  ඕනෑම කාන්තාවක කැමතිය. යොවුන් වියේ තරුණියෝ මෙන්ම මැදිවියට එළැඹෙන කාන්තාවෝද තම සිරුර සිහින්ව තබා ගැනීමේ සිහිනයෙන් පෙළෙති. ඒ ස`දහා ඔවුහු විවිධ ක‍්‍රම අනුගමනය කරති. ඇවිදීම, දිවීම, එරෝබික්ස්, සුම්බා වැනි නර්තන ව්‍යායාමවල නිරත වීම මෙන්ම සිරුරේ මේදය තැන්පත් වීම අවම කර ගැනීම ස`දහා ආහාර පාලනය, විවිධ පාන වර්ග, පෙති වර්ග හා ආලේපන භාවිතයටද පුරුදු වී සිටිති.

ඇතැම් විට මෙය උන්මාදයක් බවට පත්වන අවස්ථාද ඇත. එම උන්මාදය බොහෝ කාන්තාවන්ට ජීවිත තර්ජන පවා එල්ල කරන්නට සමත්ය. එකී උන්මාදය වැල`දුණු කාන්තාවෝ ආහාර නොගෙන සිරුර කෙට්ටු කර ගැනීමට පෙලඹෙති.

ඇමෙරිකාවේ දකුණු කැලිෆෝනියාවේ 37 හැවිරිදි නිළියක වූ රේචල් ෆරොක්ද මුහුණ පෑවේ එවැනි තත්ත්වයකටය. මෙයින් දස වසරකට ඉහත ආහාර පාලනය කිරීම මගින් සිරුරේ බර අඩු කර ගැනීමට උත්සාහ කළ රේචල්, දැන් ජීවිතයත් මරණයත් අතර සටනක නිරත වන්නීය. රාත්තල් 125 පමණ බරකින් යුතු වූ ඇයගේ ශරීරය ආහාර පාලනය හේතුවෙන් රාත්තල් 40 දක්වා අඩු වී තිබේ. එහි ප‍්‍රතිඵලය වී ඇත්තේ ඇයට තනිව කිසිවක් කර ගැනීමට නොහැකි තරමට ඇය දුර්වල වීමයි. කලක් තිස්සේ දැඩි ලෙස ආහාර වර්ජනය කිරීම හේතුවෙන් මේ වන විට ඇය ගන්නා කිසිදු ආහාරයක් ජීර්ණ කරගත නොහැකි වී ඇති අතර ගන්නා සියලූ ආහාර ශරීරය මගින් ප‍්‍රතික්ෂේප කරනු ලබයි.

රේචල් විසින් දැඩි ලෙස ආහාර පාලනය ස`දහා යොමු කරනු ලැබුවේ ඇයට වැල`දී ඇති මානසික රෝගයක් හේතුවෙනි. ඇනොරෙක්සියා  නර්වෝසා නමින් හැ`දින්වෙන එය ආහාර ගැනීමේ අක‍්‍රමිකතා මතු කරවන රෝගයකි. කලක් මු`ඵල්ලේ චිත්තාභ්‍යන්තරයේ බලපෑ කටුක අත්දැකීම් හා නොවිස`දුණු මානසික ගැටලූ මෙම රෝගය වැල`දීමට මුල් විය හැකියැයි වෛද්‍ය විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. ඇනරොක්සියාව වැල`දුණු රෝගීහු ආහාර ගැනීම හැකිතරම් ප‍්‍රතික්ෂේප කරති. එහි ප‍්‍රතිඵලය වනුයේ එම පුද්ගලයා ඉතා කෙසඟ ඌන වර්ධිත පුද්ගලයකු බවට පත් වීමය. තමා කෙතරම් කෙසඟ වුවද එකී පුද්ගලයා සිතනුයේ තමාට තරබාරු සිරුරක් ඇති බවය. දැඩි ලෙස දුබල වුවද රෝහලකට යාම පවා මොවුන් ප‍්‍රතික්ෂේප කරනුයේ තමා තුළ කිසිදු රෝගයක් නොමැති බැව් පවසමිනි.

ඇනොරෙක්සියා නර්වෝසා රෝගය වර්ධනය වනුයේ වැඩිවිය පැමිණීමත් සමඟිනි. මෙම රෝගයට බ`දුන්වන දස දෙනකුගෙන් නව දෙනකුම කාන්තාවන් වීම විශේෂත්වයකි. ඇමෙරිකානු කාන්තාවන් සිය දෙනකු අතුරින් එක් අයෙක් මෙම රෝගයට ගොදුරු වන බව සොයාගෙන ඇත. කිසිවකු මෙම රෝගයට ගොදුරු වී ඇති බව හ`දුනාගත හැක්කේ එම පුද්ගලයා ක‍්‍රමයෙන් ආහාර පාලනයට යොමුවීම සමඟිනි. සිරුර කෙතරම් කෘෂ වුවද තමා තවමත් තරබාරුය යන අනියත බියක් මොවුන් තුළ පවතී.

ඇනොරෙක්සියා  නර්වෝසා රෝගයේ ප‍්‍රභේද දෙකකි. එක් ප‍්‍රභේදයක් වනුයේ බුලිමියා නමින් හැ`දින්වෙන ආහාර ප‍්‍රතික්ෂේප කිරීමේ කි‍්‍රයාවලියයි. එයට ගොදුරු වූ රෝගියා ආහාර අනුභව කොට ම`ද වේලාවකින් සියලූ ආහාර වමනය කොට ඉවත දමයි. ආහාරවල පෝෂණය සිරුරට උරා ගැනීම වැළැක්වීම මෙහි අරමුණය. අනෙක් ප‍්‍රභේදය දැඩි ලෙස ආහාර පාලනය කොට ශරීරයට ලැබිය යුතු පෝෂණය අවම කිරීමය. බුලිමියා රෝගයට බොහෝ විට බ`දුන්වනුයේ ලිංගික අපයෝජනයට ලක්වූවන් බැව් විශ්වාස කෙරේ.

මොවුහු තමනට ආවේණික වූ ආහාර රටාවකට පෙළැඹී සිටිති. පිරිසක් ඉදිරියේ ආහාර නොගන්නා අතර පිළිවෙළකට ආහාර බෙදාගැනීමද ප‍්‍රතික්ෂේප කරති. එහෙත් තමා ආහාරවලට දැඩි ගිජු බවක් දක්වන බව පෙන්වීමට මොවුන් කැමතිය. සූප ශාස්ත‍්‍ර පොත් විශාල වශයෙන් එකතු කිරීමට සහ තම හිතවතුනට සහ මිතුරනට භෝජන සංග‍්‍රහ පැවැත්වීමට කැමැත්තක් දක්වන මොවුහු පිරිසත් සමඟ එක්ව ආහාර ගැනීමෙන් වැළකී සිටිති. වැඩි වැඩියෙන් ව්‍යායාමවල නිරත වීමටද මොවුහු කැමැත්තෝය.

ඇනොරෙක්සියා රෝගයට බලපාන හේතුසාධක මොනවාදැයි ස්ථිර වශයෙන් හ`දුනාගෙන නොමැති වුවද බොහෝ විට දැරියක වැඩිවිය පත්වීමත් සමඟ ඇතිවිය හැකි රෝගයක් මෙන්ම පවුලේ එවැනි රෝගියකු සිටීනම් එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇතිවිය හැකි රෝගයක් විය හැකියැයි වෛද්‍යවරු නිගමනය කරති. ඒ අනුව මානසික, පාරිසරික හා සමාජීය හේතු සාධක මත මෙම රෝගය වර්ධනය වන බව පෙනී යන්නකි. මෙම රෝගයට ගොදුරු වූවන් සිතනුයේ සිහින් සිරුරක් පවත්වාගෙන යෑම මගින් තමන් සාර්ථක පුද්ගලයකු වන බවකි. තමන් සර්වතෝභද්‍ර පුද්ගලයන් බවත් සියල්ල මුදුන්පත් කරගත් පුද්ගලයන් බවත් මොවුහු සිතති. මොවුන් පාසලේදී දක්ෂ සිසුන් විය හැකිය. සමාජයේ යහපත් කි‍්‍රයාකාරිකයන් විය හැකිය.

ඇනොරෙක්සියාව වැල`දුණු රෝගියා දැඩි ලෙස ආහාර පාලනය කිරීම හේතුවෙන් ඌන පෝෂණයට ලක්වන අතර, එමඟින් සිරුරේ බර අඩුවීම ආරම්භ වෙයි. ඌන පෝෂණය හේතුවෙන් මොළයේ ෙසෙල සහ ශරීර ධාතූන් ව්‍යාකූලවීමට පටන් ගනී. ආහාර රුචිය නොමැති වන අතර ධාරණ ශක්තිය හීන වෙයි. වෙනත් රෝගවලට පහසුවෙන් ගොදුරු වන අතර ඔස්ටියොපොරොසීස්, අවිධිමත් හෘද ස්පන්දන රටා, විවිධ අතුරු ආබාධ සහ විෂාදිය වැනි මානසික රෝගී තත්ත්වයනට ලක්විය හැකිය.

ඇනොරෙක්සියා රෝගියකුට කිසිවකුගේ උපකාරයෙන් තොරව යළි යථා තත්ත්වයට පත් විය නොහැකිය. ආරම්භක අවධියේ රෝගය හ`දුනාගෙන නිසි ප‍්‍රතිකාර ලබා දීමෙන් මෙම රෝගයෙන් මිදිය හැකි වන අතර එසේ නොවුණහොත් කඩිනමින් මරණය ළඟාවිය හැකිය.

37 හැවිරිදි රේචල් ෆරොක් මෙම රෝගයට ගොදුරු වූයේ මින් වසර 10කට පමණ ඉහතය. ‘‘මට අවශ්‍ය වූයේ රාත්තල් කිහිපයකින් සිරුරේ බර අඩු කර ගැනීමටයි. ඒ ස`දහා මා ව්‍යයාම කළා. මගේ සැමියා වන රොඞ් එඞ්මන්සන් මට හමුවුණේ එලෙස ව්‍යායාමවල නිරතවීමට ගිය අවස්ථාවකයි. පසුව ඔහු මගේ ව්‍යායාම උපදේශක ලෙස කටයුතු කළා. මගේ රැුකියාව අහිමි වූයේ මේ කාලයේ. එයින් මා දැඩි මානසික කම්පනයකට පත් වුණා. මා මේ රෝගයට ගොදුරු වූයේ එම කම්පනය නිසයි’’ යනුවෙන් රේචල් පැවසුවාය.

රේචල්ගේ රෝගී තත්ත්වය හේතුවෙන් ඇගේ සැමියා වන රොඞ් තම රැුකියාවෙන් ඉවත්ව පූර්ණ කාලීනවම ඇය රැුකබලා ගැනීමට පියවර ගත්තේය.  කලකට ඉහත රේචල්ගේ හෘදයේ සහ අක්මාවේ කි‍්‍රයාකාරීත්වය හීන වූ අතර අවස්ථා ගණනාවකදී වරින්වර ඇයගේ රුධිරය මාරු කිරීමට සිදු විය. ඇගේ මනසේ පාලනයද ඇනහිටි අතර මොහොතකට පෙර පැවසූ දෙයක් ඊළඟ මොහොතේ අමතක වන තරමට එය පහත වැටිණි. කිසිදු
රෝහලක් ඇයට ප‍්‍රතිකාර කිරීම භාර නොගත්තේ ඇය එතරමටම දුර්වල තත්ත්වයට පත්ව සිටි හෙයිනි. ඇයගේ ජීවිතය පිළිබ`ද වගකීම තමනට භාර ගත නොහැකි බව බොහෝ රෝහල් ප‍්‍රකාශ කොට තිබිණි. මේ වන විට ඩෙන්වර්හී හෙල්ත් මෙඩිකල් සෙන්ටර් නම් රෝහල ඇයට ප‍්‍රතිකාර කිරීම ආරම්භකොට තිබේ. රෝහල කරා රැුගෙන යාමට සුදුසු තත්ත්වයක නොසිටින හෙයින් විශේෂ වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් ඇයගේ නිවසටම පැමිණ ප‍්‍රතිකාර කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. ඇගේ වෛද්‍ය වියදම් ස`දහා ඩොලර් 140,000 අවශ්‍ය වූ බැවින් තමාට උපකාර කරන මෙන් ඉල්ලා එක්තරා සමාජ වෙබ් අඩවියක් මගින් රේචල් කළ ඉල්ලීමට බොහෝ ප‍්‍රතිචාර ලැබිණි. මේ වන විට ඩොලර් 200,000 පමණ සොයා ගැනීමට හැකි වී ඇති අතර තම ප‍්‍රතිකාර සඳහා වැය වන මුදලට අමතරව ඇති මුදල් මෙම රෝගයට ගොදුරුව ලැබී ඇති වෙනත් රෝගීන් වෙනුවෙන් ලබා දීමට රේචල් සූදානමින් සිටින්නීය. තමාට උපකාර කළ සියලූ දෙනාට ස්තුති කළ රේචල් ‘‘ඔබ දැනගතයුතු දෙයක් තිබෙනවා. ඔබේ ආධාරයෙන් යළි ජීවත් වන්නේ මා පමණක් නොවෙයි. තවත් බොහෝ දෙනකුගේ ජීවිත ගලවා ගැනීමට මෙම මුදල් උපකාරී වනවා. මෙම රෝගයට ගොදුරු වූවන් පමණක් නොව පිළිකා රෝගයට ගොදුරු වූ ජීවිතය අයැදින මිනිසුන් සුවපත් කිරීම ස`දහාද ඔබේ ආධාරයට හැකි වේවි. ඔබ සැමට ස්තුතියි’’ යනුවෙන් තම වෙබ් අඩවියේ ස`දහන් කොට තිබිණි.